Życie ptaków jest ściśle związane z porami
roku: po okresie tokowania i tworzenia
par następuje czas wychowywania
młodych, pierzenia się i okres spoczynku,
a często jeszcze czeka je wędrówka.
Ta kolejność występuje nie tylko
u ptaków w naszych szerokościach geograficznych,
gdzie lato i zima narzucają
rytm życia, ale też w tropikach z wiecznym
latem. Najbardziej widoczne są
ptaki w okresie tokowania. Samiec zaj-
muje zwykle takie terytorium, w którym
jest dość pożywienia dla przyszłej
rodziny. Z tego obszaru przepędza inne
samce swego gatunku; często wystarcza
w tym celu jego śpiew. Inne gatunki
ptaków, które nie stanowią bezpośredniej
konkurencji, są tolerowane.
Na swym terytorium samiec stara się
być jak najbardziej widoczny. Ptaki łąkowe
wzbijają się w powietrze, w tokowych
lotach prezentują swój kunszt latania
i wydają różne dźwięki. Ptaki leśne
wybierają często stałe miejsca śpiewów,
najczęściej na najwyższym
drzewie. Inne mają odmienne sposoby:
dzięcioły bębnią na gałęziach, bekasy
„beczą\" wibrującymi w locie piórami
ogona, bociany klekoczą, kaczory mają
ozdobne stroje, cietrzewie bełkocą
i czuszykają, sowy klaszczą skrzydłami,
paw rozpościera wspaniały ogon, czajki
koziołkują w locie, a kraska wykonuje
w powietrzu salta.